Hoe groot moet je plug-in thuisbatterij zijn? Het eerlijke antwoord: dat hangt af van twee cijfers uit je eigen huishouden. In deze gids leer je die cijfers vinden en omzetten naar een capaciteit die bij je past, zonder te veel of te weinig te kopen.
In het kort
- Kijk naar twee dingen: hoeveel stroom je overdag injecteert en hoeveel je 's avonds en 's nachts verbruikt.
- De kleinste van die twee is een goede richtwaarde voor de bruikbare capaciteit.
- Let op het verschil tussen nominale en bruikbare capaciteit, en op het ontlaadvermogen.
- Seizoenen maken een groot verschil; reken met een typische dag, niet met je zonnigste.
Stap 1: hoeveel injecteer je op een typische dag?
Een batterij kan alleen opslaan wat je anders aan het net zou geven. Je injectie is dus de bovengrens van wat je dagelijks uit zonne-energie kunt bewaren. Je vindt die op een van deze manieren:
- Via je netbeheerder: met een digitale meter kun je in België je verbruiks- en injectiegegevens raadplegen in de online omgeving van je netbeheerder, zoals Mijn Fluvius in Vlaanderen.
- Via een P1-lezer of energiemonitor: als je al een toestel op de P1-poort hebt, zie je per dag hoeveel kWh je injecteert.
- Via je omvormer-app: die toont je productie, maar niet je injectie. Trek daar je eigen verbruik overdag van af voor een ruwe schatting.
Noteer de injectie op een aantal gewone dagen in de lente, zomer en herfst. Zo zie je hoe sterk ze schommelt.
Stap 2: hoeveel verbruik je 's avonds en 's nachts?
Het tweede cijfer is je verbruik wanneer de zon niet schijnt: van de late namiddag tot de volgende ochtend. Dat is het deel dat een batterij kan dekken. Je vindt dit het makkelijkst in kwartier- of uurgegevens van je digitale meter, of in de app van een P1-lezer. Heb je die niet, dan kun je een schatting maken door je meterstand 's avonds en 's ochtends te noteren.
Let op: een plug-in batterij levert een beperkt vermogen. Als je 's avonds kookt op een inductieplaat, trekt die in korte tijd veel meer dan de batterij kan leveren. De batterij dekt dan het deel binnen haar vermogen; de rest komt van het net. Je basisverbruik (koelkast, verlichting, router, standby) wordt wel goed gedekt.
Stap 3: neem de kleinste van de twee
Als je overdag meer injecteert dan je 's avonds verbruikt, dan bepaalt je avondverbruik hoeveel je nuttig kunt gebruiken. Een grotere batterij raakt dan niet elke dag leeg. Als je 's avonds meer verbruikt dan je overdag injecteert, dan bepaalt je injectie hoeveel je kunt opslaan. Een grotere batterij raakt dan niet elke dag vol.
De kleinste van de twee cijfers is dus een redelijke richtwaarde voor de bruikbare capaciteit. Een iets kleinere batterij die elke dag volledig wordt gebruikt, doet vaak meer werk per kWh capaciteit dan een grote batterij die half gebruikt blijft.
Nominale en bruikbare capaciteit
Fabrikanten vermelden meestal de nominale capaciteit: de totale energie die de cellen kunnen bevatten. Om de cellen te beschermen, laat het batterijbeheersysteem ze niet volledig leeglopen of volladen. De bruikbare capaciteit is daardoor lager. Daarnaast gaat bij het laden en ontladen energie verloren in de omvormer. Wat je uiteindelijk aan je huis levert, is dus kleiner dan het getal op de doos.
Vergelijk modellen daarom altijd op dezelfde basis. In de vergelijking zie je per model welke capaciteit vermeld wordt; controleer bij de fabrikant of het om nominale of bruikbare capaciteit gaat.
Vermogen telt ook mee
Capaciteit (kWh) zegt hoeveel energie de batterij bevat. Vermogen (W) zegt hoe snel ze die kan leveren. Een grote batterij met een beperkt ontlaadvermogen heeft tijd nodig om leeg te raken. Als je avond kort is, bijvoorbeeld omdat je vroeg gaat slapen en je nachtverbruik laag is, dan raakt ze misschien niet leeg voor de zon weer opkomt. Deel je bruikbare capaciteit door het ontlaadvermogen om te zien hoeveel uur de batterij nodig heeft om volledig te ontladen, en vergelijk dat met het aantal uren dat je verbruik hebt zonder zonne-energie.
Rekening houden met seizoenen
In de zomer injecteer je veel, in de winter vaak nauwelijks. Een batterij die in juli elke dag vol raakt, blijft in december meestal grotendeels leeg, tenzij je ze met een dynamisch contract ook uit het net laadt. Dat is normaal. Reken daarom niet met je zonnigste dag, maar met een gemiddelde over het jaar, en kijk hoeveel dagen per jaar de batterij echt nuttig werk doet.
Klein beginnen en uitbreiden
Twijfel je? Sommige systemen laten toe om met één module te starten en later modules of toestellen toe te voegen. Dat kan een manier zijn om eerst je werkelijke gebruik te meten. Let wel: modules van verschillende productfamilies zijn niet altijd uitwisselbaar. Lees de gids later uitbreiden voor je koopt.
Van capaciteit naar rendement
Hoeveel een batterij van een bepaalde grootte oplevert, hangt af van je afnameprijs, je injectievergoeding en het rendement van het toestel. Vul je eigen cijfers in de besparingscalculator in om verschillende capaciteiten naast elkaar te zien. De rekenmethode zelf leggen we uit in kosten en terugverdientijd.